TDS, COA ve GBF (MSDS) Nedir? Plastik Hammadde Belgeleri Rehberi

Bir hammadde alırken karşınıza çıkan belgelerin her biri farklı bir soruya cevap verir: Bu grade genel olarak nasıl bir malzeme (TDS)? Elime gelen bu parti gerçekten o özellikte mi (COA)? Malzemeyi güvenle nasıl taşır, depolar ve işlerim (GBF)? Gıda ile temas eden bir üründe kullanabilir miyim (uygunluk beyanı)?

Üreticinin bir grade için yayımladığı; MFI, yoğunluk, çekme ve darbe dayanımı, sertlik gibi özellikleri ve tavsiye edilen kullanım alanlarını gösteren belgedir (Technical Data Sheet). Her değerin yanında hangi test standardına (ISO, ASTM) ve hangi koşula göre ölçüldüğü yazar.

TDS'deki değerler genellikle 'tipik değer'dir: o grade'in üretiminde ortalama olarak beklenen sonucu gösterir, her partinin garantisi değildir. Belgelerin çoğunda bu durum açıkça not edilir.

Farklı üreticilerin TDS'lerini karşılaştırırken aynı test standardına ve koşula bakıldığından emin olun (bkz. 'ISO ve ASTM Test Standartları').

Belirli bir üretim partisine (lot) ait, laboratuvarda gerçekten ölçülmüş değerleri gösterir (Certificate of Analysis). Üzerinde lot numarası, üretim tarihi ve o partinin MFI, yoğunluk gibi kritik değerleri ile kabul aralıkları bulunur.

Teslim aldığınız partinin COA'sındaki değerlerin ilgili grade'in spesifikasyon aralığında olup olmadığını kontrol etmek, kalite güvencesinin en basit ilk adımıdır. Torba veya paletteki lot numarasının COA'daki numarayla eşleştiğinden de emin olun.

Bazı durumlarda COA yerine veya yanında Uygunluk Sertifikası (CoC – Certificate of Conformity) verilir; CoC, ölçüm sonuçlarını tek tek göstermeden ürünün belirtilen şartlara uygun olduğunu beyan eder.

Malzemenin güvenli taşınması, depolanması, kullanımı ve bertarafı için gereken bilgileri 16 standart başlık altında toplar: tehlikelerin tanımlanması, ilk yardım, yangınla mücadele, kaza sonucu yayılma, elleçleme ve depolama, maruziyet kontrolleri, fiziksel ve kimyasal özellikler, toksikolojik ve ekolojik bilgiler, bertaraf ve taşımacılık bunlardan bazılarıdır.

Türkiye'de 31 Aralık 2023'ten itibaren GBF'lerin KKDİK Yönetmeliği'ne uygun olarak, Türkçe hazırlanması ve sertifikalı Kimyasal Değerlendirme Uzmanı tarafından onaylanması gerekiyor.

Polietilen ve polipropilen granüller, uluslararası sınıflandırma kriterlerine (AB'de CLP Tüzüğü) göre genellikle tehlikeli madde olarak sınıflandırılmaz; bu yüzden birçok üretici GBF'yi bu bilgiyi belirterek gönüllü olarak yayımlar. Yine de GBF; yere dökülen granüllerin kayma riski, işleme sırasında yüksek sıcaklıkta oluşabilecek dumanlar, sıcak eriyikle temas ve yangın durumunda alınacak önlemler gibi iş güvenliği açısından değerli bilgiler içerir.

'MSDS' (Material Safety Data Sheet) eski bir adlandırmadır; günümüzde uluslararası alanda 'SDS', Türkiye'de ise 'GBF' adı kullanılır.

Ürününüz gıda ile temas edecekse (gıda ambalajı, şişe, kapak vb.), kullanılan hammaddenin üreticisinden alınan uygunluk beyanı (Declaration of Compliance) gerekir. Türkiye'de bu konu, AB'nin 10/2011 sayılı Tüzüğü ile uyumlu olarak hazırlanan Türk Gıda Kodeksi Gıda ile Temas Eden Plastik Madde ve Malzemeler Tebliği (Tebliğ No: 2019/44) ile düzenlenir.

Uygunluk beyanı; malzemenin hangi gıda türleri ve hangi sıcaklık-süre koşulları için uygun olduğunu ve varsa kullanım sınırlamalarını belirtir. Tek başına 'gıdaya uygun' ifadesi yeterli değildir; beyanın ilgili grade'e ait ve güncel tarihli olması gerekir.

Yeni bir grade'e geçerken önce TDS'yi ve gerekiyorsa gıda uygunluk beyanını inceleyin, ardından numune denemesi yapın (bkz. 'Numune ve Analiz Süreci'). Seri alımlarda her teslimatla birlikte o partinin COA'sını isteyin ve kendi giriş kontrol kayıtlarınızla birlikte saklayın.

Belgelerin tarihine ve sürüm numarasına dikkat edin: üreticiler TDS ve GBF'leri zaman zaman günceller. Eski tarihli bir belgeye dayanmak yerine güncel sürümü talep edin.

Kataloğumuzdaki ürünler için TDS, COA ve GBF belgelerini talep üzerine paylaşıyoruz; ihtiyacınız olan grade'i ve belge türünü WhatsApp veya e-posta ile iletmeniz yeterli.