Genişletilmiş Üretici Sorumluluğu (EPR) ve Ambalaj Atık Yönetmeliği

Genişletilmiş Üretici Sorumluluğu (Extended Producer Responsibility, EPR), bir ürünü piyasaya süren üretici veya ithalatçının, o ürünün kullanım ömrü sonundaki toplama, geri dönüşüm ve bertaraf maliyetlerinden de (kısmen veya tamamen) sorumlu tutulmasını öngören bir çevre politikası prensibidir. Amaç, geri dönüşüm maliyetini yalnızca belediyelere/kamuya bırakmak yerine, ürünü tasarlayan ve piyasaya süren tarafı da sürece dahil ederek daha geri dönüştürülebilir tasarımları teşvik etmektir.

Türkiye'de ambalaj atıklarına yönelik EPR benzeri yükümlülükler, Çevre Kanunu ve buna bağlı Ambalaj Atık Yönetmeliği ile GEKAP (Geri Kazanım Katılım Payı) mekanizması üzerinden hayata geçiriliyor. Ambalajı piyasaya süren firmalar (üretici/ithalatçı), belirlenen geri kazanım hedeflerine ulaşmakla ve/veya buna bağlı katılım payını ödemekle yükümlü tutuluyor (bkz. 'GEKAP' makalesi).

Avrupa Birliği'nde EPR sistemleri genellikle daha köklü ve ürün bazında farklılaştırılmış geri dönüştürülmüş içerik oranı hedefleri içeriyor (bkz. 'Geri Dönüşüm Hedefleri' makalesi). Türkiye'deki düzenlemeler, AB müktesebatına uyum sürecinin bir parçası olarak zaman içinde bu yönde genişliyor — ancak kapsam, oranlar ve yürürlük takvimi değişebildiği için güncel durumun resmi kaynaklardan (Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı) takip edilmesi gerekir.

EPR ve GEKAP yükümlülükleri esas olarak ambalajı piyasaya süren (nihai ürünü üretip satan) firmaları ilgilendiriyor, hammadde tedarikçisini değil (bkz. 'GEKAP Hammadde Faturanıza Yansır mı?' makalesi). Yine de, müşterilerimizin bu mevzuatı takip etmesinin, hem uyum hem de olası geri dönüştürülmüş içerik gereksinimleri açısından değerli olduğunu düşünüyoruz.